Przepisy dotyczące rowerzystów

W ostatnim czasie sporo się zmieniło w przepisach dotyczących jazdy rowerem po naszych drogach. Informacje na ten temat rozrzucone są po całej sieci, więc postanowiłem poskładać je w tym jednym artykule, oraz przytoczyć wcześniejsze przepisy, które nadal obowiązują.

1. Nowa definicja drogi dla rowerów.

Nowelizacja dopuszcza korzystanie z dróg rowerowych przez rowery wielośladowe.

O co chodzi Dotychczas rower trzykołowy, wąska riksza czy rower z dwukołową przyczepką nie mogły legalnie wjechać na ścieżkę rowerową! Oczywiście przepis nie był przestrzegany, a jeśli był - wielośladowy rowerzysta jadący zgodnie z przepisami często oskarżany był o ich łamanie.

2. Definicja pasa rowerowego.

To nowość w polskim prawie, choć pasy rowerowe już pojawiają się na polskich drogach.

O co chodzi Nie wszędzie da się zbudować odseparowaną od ruchu drogę dla rowerów. Nie wszędzie też jest to sensowne. Pasy dla rowerów są wydzieleniem dla rowerzystów przestrzeni na jezdni. Zwężają też pas dla samochodów, co przyczynia się do bezpieczniejszej jazdy.

Gdy jedziesz rowerem - pasy rowerowe mają dokładnie taką samą funkcję i znaczenie prawne jak drogi dla rowerów. Nie możesz jechać ani chodnikiem ani jezdnią, wzdłuż których prowadzi pas rowerowy. Z drugiej strony, pasy nie są odseparowane od ruchu samochodowego tak dobrze jak wydzielone ścieżki, dlatego konieczna jest na nich znacznie większa uwaga.

3. Definicja śluzy rowerowej.

Nowość w Polsce, często stosowana na Zachodzie. Śluza rowerowa to obszar dla rowerzystów między tarczą skrzyżowania, a linią zatrzymania dla samochodów.

O co chodzi Kiedy auta zatrzymują się na czerwonym świetle, rowerzyści mogą minąć je i wjechać do śluzy (np. wyróżniającej się od reszty jezdni kolorem), ustawiając się przed samochodami. Zwiększa to ich bezpieczeństwo przy ruszaniu spod świateł.

Gdy jedziesz rowerem śluza to nie przejazd rowerowy. Nie używamy jej do przejeżdżania z jednej strony drogi na drugą. Aby wjechać bezpiecznie na śluzę upewnij się, że samochody za tobą rzeczywiście stoją. Śluza nie służy do zmieniania kierunku jazdy o 90 stopni i wjeżdżania pod koła nadjeżdżających aut.

4. Nowa definicja roweru.

Teraz każdy rower o szerokości do 90 cm będzie rowerem. Taka klasyfikacja przysługuje również nierozpoznanym do tej pory przez polskie prawo rowerom elektrycznym.

O co chodzi Po drogach dla rowerów mogą poruszać się jedynie rowery. Gdyby tej zmiany nie było, szersze pojazdy napędzane siłą ludzkich mięśni (jak na przykład wąskie riksze) nie miałyby wjazdu na drogi rowerowe. Jeszcze ważniejsza jest zmiana dotycząca rowerów elektrycznych. Do tej pory jadąc takim pojazdem (dostępnym przecież na polskim rynku) po drodze publicznej po ścieżce czy bez kasku łamało się prawo - rower elektryczny prawo traktowało w zasadzie tak samo jak motocykl.

5. Nowa definicja wózka rowerowego.

Wózek rowerowy to rower o szerokości powyżej 90 centymetrów. Taki pojazd nie może poruszać się drogą dla rowerów. Do pojazdów takich należą wszelkie riksze i rowery towarowe, czyli pojazdy dużo cięższe i większe niż normalny rower. Minimalny wiek pozwalający na jazdę takim pojazdem wyniesie 17 lat.

O co chodzi Wózek rowerowy nie mieści się na drodze rowerowej, więc nie powinien się nią poruszać. Ograniczenie wiekowe wynika między innymi z faktu, że wózki rowerowe potrafią ważyć nawet pół tony. Manewruje się nimi trudniej niż rowerami.

Gdy jedziesz rowerem - zmierz szerokość roweru i pamiętaj, że jeśli jest ona większa niż 90 cm, nie masz prawa wjechać na drogę dla rowerów. Uważaj też na wiek!

6. Jazda rowerem środkiem pasa na skrzyżowaniu.

Dotychczas rowery tak jak inne pojazdy, zobowiązane były do jazdy jak najbliżej prawej krawędzi jezdni.

O co chodzi Nowy przepis ma zapobiec sytuacjom, gdy wyprzedzające na skrzyżowaniu rowerzystę auto skręca w prawo, zajeżdża mu drogę.

Gdy jedziesz rowerem - naprawdę warto korzystać z tego udogodnienia - gdy jedziesz środkiem pasa, widać cię lepiej, a do tego uniemożliwiasz samochodom niebezpieczny manewr. Pamiętaj o tym, że po zjechaniu ze skrzyżowania, znów musisz trzymać się możliwie najbliżej prawej krawędzi jezdni.

7. Wyprzedzanie przez rower wolno jadących pojazdów z prawej strony.

O co chodzi dotychczas rowerzysta poruszający się w korku wzdłuż aut jadących wolniej od niego, aby je zgodnie z prawem wyprzedzić, musiał zjechać na lewą stronę. Nowelizacja legalizuje dość powszechne wyprzedzanie wzdłuż prawego krawężnika.

Gdy jedziesz rowerem - legalizacja wyprzedzania z prawej strony nie znosi innych przepisów dotyczących wyprzedzania. Nie wolno wyprzedzać na skrzyżowaniach, trzeba też upewnić się, że będzie można bezpiecznie zakończyć manewr. Z wolno poruszających samochodów mogą wysiadać pasażerowie!

8. Likwidacja nakazu zatrzymania się rowerem, gdy auto nie radzi sobie z wyprzedzaniem.

O co chodzi Przepis był niemożliwy do wyegzekwowania i praktycznie martwy. Zadecydowano, że rower znacznie łatwiej i bezpieczniej wyprzedzić, gdy jedzie, niż gdy stoi.

9. Pierwszeństwo na przejeździe rowerowym.

Przepis daje rowerzyście pierwszeństwo na przejeździe rowerowym (gdy droga dla rowerów przecina jezdnię) w sytuacji gdy auto skręca z drogi głównej w prawo/lewo. Do tej pory polskie prawo nie definiowało pierwszeństwa w tej sytuacji. Było też niezgodne z Konwencją Wiedeńską o Ruchu Drogowym, którą Polska ratyfikowała jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku.

O co chodzi Nieprecyzyjne przepisy były istotną przyczyną wypadków z winy kierowców - kierowcy nie mieli świadomości, że pierwszeństwo w tej sytuacji daje rowerzyście Konwencja Wiedeńska.

Gdy jedziesz rowerem - nie znaczy to, że masz szarżować na przejazdach rowerowych. Na przejazdach obowiązuje, tak jak wszędzie na drogach publicznych, zasada ograniczonego zaufania.

10. Jazda drogą rowerową tylko w naszym kierunku.

Zmiana pozwalająca na niekorzystanie z drogi rowerowej w momencie, w którym droga ta prowadzi w innym kierunku niż ten, w którym potrzebuje jechać rowerzysta.

O co chodzi Zdarza się, że droga rowerowa biegnie chwilę przy jezdni, a później odbija gdzieś w bok, niekoniecznie tam, gdzie chce jechać rowerzysta. Do niedawna rowerzysta kontynuujący jazdę jezdnią łamał przepisy nakazujące mu jazdę drogą rowerową.

Gdy jedziesz rowerem - tak, polskie prawo było w tej materii dość głupie.

11. Rowerzyści mogą jeździć obok siebie.

Przepis zezwala rowerzystom na jazdę obok siebie, o ile nie utrudniają ruchu autom.

O co chodzi Zmiana pozwala legalnie organizować treningi kolarskie (do tej pory kolarze w peletonie łamali przepisy) oraz zezwala na jazdę turystyczną obok siebie na rowerach po pustej, bocznej drodze, gdzie i tak nikomu to nie przeszkadza. Daje też możliwość asekurowania jadących rowerem dzieci przez rodziców.

Gdy jedziesz rowerem - by właściwie stosować ten przepis musisz pamiętać, że jazda obok siebie jest możliwa wówczas, gdy nie utrudnia ruchu. Gdy jedziecie po wąskiej, ruchliwej drodze, należy poruszać się w linii.

12. Likwidacja zakazu wjeżdżania rowerem na przejazd pod jadący pojazd.

O co chodzi Zapis był niezgodny z Konwencją Wiedeńską o ruchu drogowym, a przez to był nieważny i nie obowiązywał. Wprowadzał jednak kierowców w błąd i był przyczyną licznych nieporozumień i wypadków.

13. Jazda chodnikiem

Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jednośladowym jest dozwolone wyjątkowo, gdy

1. opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 kierującą rowerem
2. szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów
3. warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź, gęsta mgła)

Kierujący rowerem, korzystając z chodnika lub drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać powoli, zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym.

14. Przewóz dzieci

Dziecko w wieku do 7 lat może być przewożone na rowerze, pod warunkiem, że jest ono umieszczone na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę.

Legalizacja przewozu dzieci w przyczepach rowerowych.

O co chodzi Przyczepki rowerowe są znacznie bezpieczniejsze niż foteliki - dziecko w nich jest chronione przed wypadkiem przez konstrukcję przyczepki, a nie tylko przez plastyk fotelika. W przypadku wywrotki rodzica, przyczepka nie wywraca się razem z rowerem, co też podnosi bezpieczeństwo.

Gdy jedziesz rowerem - dbaj o widoczność przyczep. Nie zapominaj o zapinaniu w nich dzieci pasami.

15. Jazda lewą stroną jezdni.

Kierujący rowerem może jechać lewą stroną jezdni na zasadach określonych dla ruchu pieszych, jeżeli opiekuje się on osobą kierującą rowerem w wieku do lat 10.

(podstawa prawna: Rozdział 5 - Ruch pojazdów oddział 11 - Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, motorowerów, pojazdów zaprzęgowych Art. 33, punkt 7)

16. Zmiana przepisów dotycząca oświetlenia roweru

Jeżeli jest widno i nic nie ogranicza widoczności, lampki mogą jechać w kieszeni, w sakwie lub nawet zostać w domu. Oczywiście, gdy widoczność jest zła, lub gdy zrobi się ciemno, nadal musisz używać oświetlenia.

  Uwaga Przepis ten nie dotyczy tylnego (czerwonego) oświetlenia odblaskowego, które musi być zamontowane na stałe. W tunelu a także np. we mgle rowerzysta ma obowiązek mieć oświetlenie pozycyjne zamontowane na rowerze i go używać, niezależnie od pory dnia i pogody.

Inne ważna zmiana dotyczy lampek przednich. Do niedawna zgodne z prawem były tylko lampki przednie świecące światłem ciągłym (tylne mogły świecić lub migać). Obecnie rozporządzenie dopuszcza migające lampki zarówno z przodu, jak i z tyłu roweru. Jeżeli twoja lampka posiada tryb migający - polecamy go używać, gdyż jest bardziej energooszczędny (mniejsza szansa, że w połowie jazdy wysiądą baterie) i lepiej widoczny na tle świecących światłem ciągłych świateł aut.

Oświetlenie można teraz montować na wysokości od 25 do 150cm nad poziomem jezdni. Oznacza to, że legalne stały się w końcu lampki mocowane przy osi kół rowerowych, a także lampki umieszczone na kierownicach większych rowerów. Zmiana ta jest czysto porządkowa - rowerzystów raczej nie łapano dotąd za oświetlenie montowane na niewłaściwej wysokości.

Podobne porządkowe zmiany pozwalają też jeździć rowerem z wyposażonym w większą ilość lampek. Od dziś prawo nie zabrania już posiadania więcej niż jednej lampki z tyłu lub przodu roweru. Rowerzyści mogą też używać opon z paskiem odblaskowym.

Rower i wózek rowerowy, którego konstrukcja uniemożliwia sygnalizowanie zamiaru skrętu przez wyciągnięcie przez kierującego w bok ręki musi być też wyposażony w kierunkowskazy spełniające wymagania techniczne kierunkowskazów dla motorowerów (chodzi np. o obudowane rowery poziome). Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2013 roku.

Światła roweru, zarówno odblaskowe jak i pozycyjne, musi być widoczne z co najmniej 150 metrów.

17. Wyposażenie roweru.

W myśl nowego rozporządzenia, rower musi byś wyposażony w

co najmniej w jedno światło pozycyjne barwy białej lub żółtej selektywnej z przodu
co najmniej w jedno światło odblaskowe barwy czerwonej o kształcie innym niż trójkąt oraz co najmniej w jedno światło pozycyjne barwy czerwonej z tyłu
co najmniej w jeden skutecznie działający hamulec
dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieprzeraźliwym dźwięku.

18.Dodatkowe wyposażenie roweru.

Rower, poza obowiązkowym wyposażeniem, można też, w myśl nowego rozporządzenia, doposażyć w opony z paskiem odblaskowym oraz inne odblaski w formie nieprzerwanego pierścienia. To nowość, która pojawia się w rozporządzeniu - do tej pory opony z takim paskiem nie były dopuszczone.

Zmienia się też możliwość montażu odblasków na szprychach. Do tej pory prawo ograniczało ich ilość, teraz zapis mówi jedynie, że musi to być "co najmniej jeden" odblask na każde koło. Odblask musi być barwy żółtej. Oznacza to niestety, że popularne ostatnimi czasy odblaskowe nakładki na szprychy nadal pozostają nielegalne.

Nowe prawo pozwala tez doposażyć rower w biały odblask z przodu oraz dowolną liczbę lampek z przodu (białe lub żółtej selektywnej) i tyłu pojazdu (czerwone). Mogą to być zarówno lampki świecące jak i migające.

Niestety rozporządzenie słowem nie wspomina (nie dopuszcza) stosowania elementów odblaskowych takich jak flagi, czy inne gadżety (np odblaskowe zawieszki na sakwy). Brak również dopuszczenia stosowania elementów odblaskowych na ramie roweru i innych elementach. Dopuszcza się za to stosowanie odblasków na pedałach.

19. Wyposażenie przyczepki rowerowej.

Do niedawna przyczepki rowerowe w ogóle nie miały zdefiniowanego wymaganego wyposażenia. Była to dziura prawna pozwalająca jeździć z przyczepką bez oświetlenia.

Wchodzące w życie przepisy zmieniają ten stan. Przyczepka będzie musiała być wyposażona w

dyszel wyposażony w urządzenie sprzęgowe uniemożliwiające przewrócenie się przyczepy w przypadku przewrócenia się roweru (nie dotyczy przyczep jednokołowych) 
przynajmniej jedno światło pozycyjne, czerwone, z tyłu przyczepy
przynajmniej jedno światło odblaskowe czerwone, z tyłu przyczepy
w przypadku, gdy przyczepa jest szersza od roweru ją ciągnącego, jedno światło z przodu, barwy białej

Zapisy rozporządzenia nie precyzują, czy przyczepa może posiadać oświetlenie migające. Podobnie jak w przypadku rowerów, do przyczep można domontować dodatkowe oświetlenie, zarówno odblaskowe jak i pozycyjne, a także opony z paskiem odblaskowym. Obowiązkowe oświetlenie można zdejmować, gdy nie jest potrzebne.

Przepisy dotyczące dyszla przyczep weszły w życie 1 stycznia 2013 roku.

20.Obowiązkowe wyposażenie wózków rowerowych (riksz)

W nowym Prawie o Ruchu Drogowym pojawiła się definicja wózka rowerowego (pojazdu napędzanego siłą ludzkich mięśni o szerokości ponad 90 cm). Obecnie wózek rowerowy musi być wyposażony, podobnie jak rower, w

co najmniej jedną lampkę pozycyjną (białą lub żółtą selektywną) z przodu wózka
co najmniej jedną lampkę pozycyjną (czerwoną) z tyłu pojazdu
co najmniej jeden czerwony odblask z tyłu pojazdu
sprawny hamulec
dzwonek lub inny nieprzeraźliwy sygnał dźwiękowy.

Większość przepisów dla wózka rowerowego, dotycząca warunków technicznych dla oświetlenia obowiązkowego i możliwości zamontowania dodatkowych lampek i odblasków, jest identyczna jak dla roweru.

21. Taryfikator mandatów

Mandaty dla rowerzystów

Mandaty dla kierowców innych pojazdów, którzy popełnili wykroczenie wobec rowerzysty

Mandaty dla pieszych

Jeśli coś pominąłem, napiszcie o tym w komentarzach, na pewno dodam do artykułu.